Soru: Cihat nedir? Gayr-i Müslimler tarafından ezilen Müslümanlara yardımcı olmak da cihat bağlamın da değerlendirilir mi? Cihat yapmak için kurum ya da kuruluşlardan izin almak gerekir mi?
KiÅŸinin Ä°slam karşıtlarına karşı eli ve diliyle bütün gücünü ortaya koymasından ibaret olan cihat, canla olduÄŸu gibi insanları Ä°slam’a çağırma, batıla karşı Hakk’ı ortaya koyma, şüpheyi izale etme, Müslümanların menfaatine olacak ÅŸekilde görüş beyan etme ÅŸeklinde de olur. Ä°slam’da ilk olarak, tebliÄŸ, insanlara ahireti hatırlatma, kafirlerin ezalarına karşı sabrı telkin etme, müşriklerden yüz çevirme emredilmiÅŸtir. Nitekim Allah Teala “Sen ÅŸimdi güzel bir ÅŸekilde müsamaha ile muamele et.”[1], “Ey Muhammed! Rabbinin yoluna, hikmetle, güzel öğütle çağır ve onlarla en güzel ÅŸekilde mücadele et.”[2] buyurmuÅŸtur. Allah yolunda savaÅŸmak ÅŸeklinde icra edilen cihada ise, hicretin ikinci yılında müsaade edilmiÅŸtir: “Kendilerine savaÅŸ açılan Müslümanlara, zülme uÄŸramaları sebebiyle cihat için izin verildi.”[3] Bu durum ve fiili cihadın “li gayrih-i hasen” olması savaÅŸ dışındaki yöntemleri öncelikli kılmıştır. Cihat, fukahanın çoÄŸunluÄŸuna göre “farz-ı kifaye”dir. Yani onu icra eden bir ordu varsa, sorumluluk diÄŸer insanlardan düşer. Fakat kiÅŸi, düşmanla karşı karşıya gelen bir ordunun içerisinde yer alır, düşman ansızın bulunduÄŸu bölgeye saldırır veya devlet baÅŸkanı tarafından savaÅŸa çaÄŸrılırsa bu durumda özrü olmayan herkese cihat “farz-ı ayn” olur. Ä°slam karşıtları tarafından baskı gören, iÅŸkenceye maruz kalan Müslümanları kurtarmak için mücadele içerisinde olmak da cihat kapsamında deÄŸerlendirilmiÅŸtir. Nitekim “Size ne oluyor da, Allah yolunda ve, ‘Ey Rabbimiz! Bizleri halkı zalim olan ÅŸu memleketten çıkar, katından bize bir dost ver, bize katından bir yardımcı ver’ diye yalvarıp duran zayıf ve zavallı erkekler, kadınlar ve çocukların uÄŸrunda savaÅŸa çıkmıyorsunuz?”[4] mealine gelen ayet müstazaf müminleri onlara acı çektiren, dinlerinden dönmeleri için onlara iÅŸkence eden müşriklerin ellerinden kurtarmaya çağırmaktadır. Kurtubî ilgili ayeti tefsir ederken, “Allah Teala cihadı, dinini yüceltmek ve ezilen müminleri kurtarmak hususunda gerekli ÅŸartları taşıyanlara vacip kıldı.” demektedir.[5]KiÅŸi cihat yapabilmek için müslüman olan anne babasından ya da biri kafirse diÄŸerinden izin almalıdır. Çünkü fert bazında bakıldığında anne babaya bakmak cihattan daha önceliklidir. Zira cihat “farz-ı kifaye”dir. Anne babaya bakmak ise “farz-ı ayn”dır. Bu yüzdendir ki Ä°bn Abbas “Rumlara karşı savaÅŸacağıma dair adakta bulundum. Fakat anne-babam bana engel oluyor.” diyen adama şöyle karşılık vermiÅŸtir: “Ebeveyninin sözünü dinle! Şüphesiz Rumlar senden baÅŸka kendileri ile savaÅŸacak kiÅŸiyi bulurlar.” Bunun benzeri Hz. Ömer ve Hz. Osman’dan da rivayet edilmiÅŸ, Evzai ve Sevri baÅŸta olmak üzere bir çok alim de bu görüşle amel etmiÅŸtir.[6] Aynı ÅŸekilde hemen ödenmesi gereken borcu olan kimsede cihada gidemez. Bu hususta fakihler ittifak etmiÅŸlerdir. Fakat borcu ileri bir tarihte olan kiÅŸi ödeme yapacağı tarihten önce döneceÄŸini biliyorsa alacaklısından izin almadan cihada çıkabilir. Fakat borcunu ödemek için gitmeyip beklemesi daha doÄŸrudur.[7] Ayrıca, cihat ameliyesi, Ä°slam toplumunda muhtemel bir başı bozukluÄŸa ve anarÅŸiye sebep olmaması için devlet baÅŸkanının izin ve idaresi doÄŸrultusunda icra edilmelidir.
